Kulturno-istorijski kompleks Detlak nalazi se u zapadnom dijelu opštine Derventa u selu Donji Detlak, smješten je izmedju rijeke Ukrine i rječice Ljupljanice. 2010. godine kompleks je proglašen za nepokretno kulturno dobro od velikog značaja, a ukupna površina prve zone zaštite kompleksa je 8.684 m².

Lokaliteti u okviru kompleksa su Manastirska crkva Svetog Ilije, Pećina, Nekropola i Ambarine.

Ovoga puta ću vam pisati o ambarinama, koje još uvijek misteriozno čuvaju tajnu svog nastanka, a stručnjaci vijekovima pokušavaju da je riješe.

Ambarine koje čine jedan dio ovog kompleksa su rupe u kamenu sa malim otvorom, širokom sredinom i užim dnom. Imaju oblik amfore dubine oko 2 do 2,5 metra, promjer otvora je oko 0,60 metara, a središnji dio je od 1,2 do 1,8 metara. 

Iznad svake rupe je urađena drvena replika koja predstavlja njen oblik.

Osim u Detlaku, ima ih još u derventskim selima Gornjoj Ljupljanici, Osinji i Dažnici.

Prva istraživanja ambarina obavljena su još 1892. godine i tada su pronađena 23 udubljenja u stijeni. Pretpostavlja se da su to bila spremišta za prehrambene proizvode, najčešće žito, ali i dalje ostaje pitanje kada i kome. 

Zbog nedostatka arheološkog materijala u ambarinama i oko njih, datiranje njihovog nastanka je otežano. Najvjerovatnije potiču iz kasnog srednjeg vijeka, a korišćene su i u turskom periodu.

Ukoliko vas put nanese u ovaj derventski kraj, svakako posjetite Kulturno-istorijski kopleks Detlak i ambarine. Možda vam neće otkriti tajnu svog nastanka, ali ćete svakako uživati u putovanju kroz vrijeme u kojem su ljudi, bez današnje tehnologije, napravili nešto što se vijekovima koristilo i još uvijek postoji.